In aanloop naar de nieuwe Defensienota, die nog voor de zomer naar de Kamer gaat, werkt Defensie aan een plan voor wat ervoor nodig is om Nederland en Europa veilig te houden. Tijdens de overlegvergadering tussen SG en de CMC op 1 april gaf generaal Hazelbag inzicht in het SKMO-proces (strategie- en krijgsmachtontwikkeling). Hij gaf daarbij een toelichting op de afwegingen die de basis vormen voor de keuzes in de Defensienota.
Onze opgave
Hij maakte duidelijk hoe groot de opgave is en hoe snel de context verandert. Nieuwe geopolitieke en technologische ontwikkelingen, samen met actuele conflicten, zorgen ervoor dat plannen vaker moeten worden herijkt. Zoals hij toelichtte, is het nu vooral van belang om “inzicht te geven in de context en de keuzes die gemaakt worden”. Daarbij geldt één duidelijke boodschap: Defensie moet binnen enkele jaren gereed zijn om op te treden. Europa zal meer verantwoordelijkheid moeten nemen voor de eigen veiligheid en minder afhankelijk moeten worden van de Verenigde Staten. Tegelijkertijd blijft Defensie ook verantwoordelijk, voor de bescherming van het eigen grondgebied, het bewaken van vitale infrastructuur en de ondersteuning bij crises.
Meer dan alleen materieel
In de toelichting benadrukte Hazelbag dat militair vermogen veel meer is dan alleen materieel. Het gaat steeds meer om de combinatie van de fysieke component, morele component en conceptuele component waarbij onder andere gekeken moet worden naar technologie, mensen, opleiding, logistiek, energievoorziening en samenwerking met partners en industrie. Nieuwe dreigingen spelen zich digitaal af maar ook steeds meer cognitief via bijvoorbeeld AI gestuurde desinformatie. De opgave waar Defensie voor staat, brengt lastige afwegingen met zich mee. Ook hierover schetste Hazelbag een helder beeld: niet alles kan en niet alles kan tegelijk. Juist daarom is prioritering nodig. In de Defensienota zal zichtbaar worden welke keuzes worden gemaakt en wat de koers is waar op wordt ingezet en wat dit betekent.
Consequenties voor onze mensen
De toelichting van Generaal Hazelbag leidt tot meer begrip bij de leden van de CMC tegen welke achtergrond dit soort strategische keuzes gemaakt worden. Daardoor kan de CMC ook de komende Defensienota beter in een context plaatsen en beter het gesprek voeren over wat er nodig is om de veiligheid, gezondheid en het welzijn van onze mensen te borgen. Ook bij oplopende spanning en toenemende dreiging. Dit illustreert hoe belangrijk het is om de medezeggenschap ‘aan de voorkant’ te betrekken. Op die manier is het ook mogelijk om signalen uit de praktijk tijdig in te brengen en bij te dragen aan het draagvlak binnen de organisatie.