Tijdens het CMC-overleg op 25 september 2025 gaf Esther Poldner-de Vries een toelichting op de arbeidsmarkttoelage (AMT). Doel is te komen tot één objectief toetsingskader waarmee Defensie schaarste zowel op de arbeidsmarkt als binnen Defensie (bij defensiespecifieke functies) eenduidig en controleerbaar kan vertalen naar een passende toelage. Dit sluit aan bij de bredere lijn dat arbeidsvoorwaarden centraal met bonden worden afgesproken en zorgvuldig moeten worden onderbouwd.
Het toetsingskader bestaat uit vier stappen. Eerst wordt vastgesteld of er sprake is van schaarste, vervolgens wordt dit geplaatst in het juiste arbeidsmarktdomein. Daarna wordt bekeken welke maatregelen al zijn ingezet, zoals werving, opleiding of mobiliteit. Tot slot wordt bepaald wat de impact is op de operationele gereedheid.
In het model worden per stap meetbare variabelen gebruikt die samen tot een totaalscore leiden. Afhankelijk van die score valt een functie of functiegroep in Arbeidsmarkttoelagecategorie 1 t/m 4 met een bijbehorend percentage. De hoogte en het toetsingskader staan nog ter discussie met de defensieonderdelen én sociale partners. Het kader wordt dus beproefd en aangescherpt.
Streven naar eenduidige criteria en rechtsgelijkheid
De CMC heeft eerder zorgen geuit over oneigenlijke of ongelijkmatige inzet van instrumenten zoals categorale bindingspremies. Het streven is nu om eenduidige criteria te hanteren en rechtsgelijkheid te borgen, zodat vergelijkbare functies vergelijkbaar worden behandeld en interne concurrentie wordt voorkomen.
Testen van het toetsingskader
Met defensieonderdelen wordt het toetsingskader nu getoetst: werkt de puntentelling zoals bedoeld, zijn de variabelen duidelijk genoeg en komt de uitkomst overeen met het geschatte schaarsteniveau? Esther Poldner-de Vries: “Het toetsingskader is nog niet klaar. Juist daarom testen we nu met de defensieonderdelen: om samen scherp te krijgen wat werkt, wat rechtvaardig is en wat we eenduidig centraal moeten vastleggen.”
Esther richt zich op 2027 voor daadwerkelijke toepassing. Tot die tijd wordt er verder getest, aangescherpt en afgestemd met de defensieonderdelen en sociale partners. De CMC blijft aangehaakt, met focus op rechtsgelijkheid en uitvoerbaarheid. “We willen voorkomen dat oude problemen in een nieuw jasje terugkomen.” Aldus de CMC.