Categorie: Interview

De CMC wordt versterkt door een nieuw lid vanuit de Defensie Materiaal Organisatie (DMO): Richard van Toor. Als voorzitter van de Defensieonderdeel Medezeggenschapscommissie (DMC) DMO was hij al een bekend gezicht voor de CMC. Met de vele jaren medezeggenschapservaring die hij meebrengt vormt Richard een welkome aanvulling.

Bijna 40 jaar geleden stapte Richard als dienstplichtige militair Defensie binnen. Als centralist bij het Nationaal Commando begeleidde hij tijdens de Eerste Golfoorlog troepen vanuit Nederland naar Irak. Vanuit daar groeide Richard door naar een burgerfunctie bij de Directie Materieel van de Koninklijke Landmacht, later stroomde hij door naar de huidige directie Financiën en Control en maakte daar de start mee van de Defensie Materieel Organisatie (DMO). “Defensie is zodanig in mijn hart geraakt dat ik niet meer ben vertrokken. Dat vindt niet alleen plaats bij militairen, maar ook bij het burgerpersoneel.”

Inzetten voor het personeel

Al bij het Nationaal Commando in Gouda raakte Richard betrokken bij medezeggenschap. Jaren later rolde hij bij DMO weer de medezeggenschap in. Richard weet nog goed waarom hij zich toentertijd voor de medezeggenschap wilde inzetten. “Ik ben een mensenmens en kan slecht tegen onrecht. Bij de medezeggenschap zag ik kans mij voor het personeel in te zetten.” Dat zijn nog steeds redenen voor Richard om zich met medezeggenschap bezig te houden, maar ondertussen haalt hij er veel meer uit. “Medezeggenschap draagt bij aan je ontwikkeling. Je krijgt te maken met onderwerpen waar je niet bekend mee bent en je vervolgens veel over leert. Ook bouw je belangrijke competenties en een goed netwerk op. Die ontwikkeling helpt je ook groeien in je eigen functie.”

Open gesprek voeren is belangrijk

Richard is trots op de stappen die de DMC DMO de afgelopen jaren heeft gemaakt. “Ik vind het belangrijk dat je een open en transparant gesprek met de leiding kan voeren. We hebben als DMC een goede, open relatie met onze hoofd dienst eenheid, de directeur DMO. Dat hebben we door de jaren heen opgebouwd door te investeren in de relaties. Ook zitten we vast aan tafel als toehoorder bij de DMO-raad, de risk- and safetyboard en het kernteam bedrijfsplan. Ik denk dat het belangrijk is om bij alle overleggen aan te sluiten waar je een rol kan spelen, bijvoorbeeld bij de overleggen van de management teams van directies.”

Professionalisering van medezeggenschap

Door de jaren heen heeft Richard de medezeggenschap binnen Defensie zien veranderen. “Medezeggenschap is naar mijn mening nu professioneler dan in het verleden. Dat zie ik terug bij de DMC, maar ook bij de MC’s zie ik verandering optreden. De mastersclasses medezeggenschap dragen bij aan die professionalisering, wat je daar leert maakt dat je zekerder en sterker wordt in het overleg.” Toch merkt Richard dat er nog veel verbeterruimte is. “Er is bijvoorbeeld een platform medezeggenschap, waar te weinig gebruik van wordt gemaakt. Een bureau medezeggenschap op Defensiebreed en Defensieonderdeelsniveau kan bijdragen aan de verdere professionalisering.”

Belangrijke rol van DMC-leden

Richard is niet volledig vrijgesteld voor medezeggenschap. De verdeling tussen zijn reguliere functie en medezeggenschapstaken wisselt. “Thuiswerken zorgt voor een betere balans daarin, met name omdat ik mijn reistijd kwijt ben. Mogelijk krijg ik in de toekomst extra tijd voor medezeggenschap.” Die tijd kan hij goed gebruiken, want net als de andere CMC-leden zit hij trapsgewijs ook in een DMC en MC. “In de MC merk je veel verschil in wat er bekend is en leeft, ten opzichte van wat er op DMC-niveau plaats vindt. Ik deel veel met mijn MC-leden om hen op de hoogte te stellen van wat er speelt. Het is belangrijk dat DMC-leden zich betrokken voelen en hun kennis overbrengen naar de MC’s. Zij hebben daar een belangrijke rol in.”

Bereiken achterban is uitdaging

Een uitdaging voor medezeggenschap blijft het bereiken van de achterban en het zichtbaar maken van medezeggenschap. “Het thuiswerken door corona heeft daar niet bij geholpen. We proberen wel nieuwe initiatieven. Zo hebben we deelgenomen aan HR-tv, een nieuw initiatief binnen DMO. Daar bereikten we 800 kijkers mee. Ook kan de leiding een rol spelen. Zo heeft onze directeur onlangs een nota verstuurd waarin aandacht wordt gevraagd bij de leidinggevenden voor de meerwaarde van medezeggenschap. Medezeggenschap is werk, mensen moeten de ruimte krijgen daarvoor. Dan helpt het als je een directeur hebt die daarachter staat en dat ook communiceert.”

Heb je een vraag aan Richard? Neem contact op via cmc@mindef.nl.

Toen Ernst van der Hoek in 2010 lid werd van een medezeggenschapscommissie (MC) verwachtte hij te mogen meepraten over zaken als de kerstpakketten en de planning van het vakantieverlof. De verscheidenheid aan onderwerpen waarover hij daadwerkelijk mocht meepraten verraste hem positief. “Medezeggenschap maakt dat je sturing kan geven aan belangrijke processen, zoals reorganisaties, bedrijfsveiligheid en de bedrijfsvoering. Hoe beter daarbij de samenwerking is tussen de MC en de commandant, hoe beter het proces verloopt.”

Meepraten op alle niveaus

Ernst is ondertussen 33 jaar werkzaam bij Defensie. Ooit begonnen als groepscommandant doorliep hij vervolgens diverse functies, waaronder die van opleidingsontwikkelaar en trainingsbegeleider. Uiteindelijk belandde hij bij de OTC Manoeuvre. De infanterie is ‘zijn ding’. Tijdens die weg raakte hij opnieuw in aanraking met medezeggenschap. Op dit moment is Ernst voorzitter van de MC OTC Manoeuvre en vicevoorzitter GMC Opleidings- en Trainingscommando (OTCo). Daarnaast neemt hij zitting in het dagelijks bestuur van de defensie-onderdeels MC (DMC) CLAS en is hij afgevaardigde van de CLAS in de centrale medezeggenschapscommissie (CMC).  Ernst praat dus mee op alle niveaus en geeft daarmee veel landmachtcollega’s een stem.

Behoud in plaats van werving

Als voorzitter van de MC herkent Ernst de problemen bij het vinden van voldoende leden voor de commissie. Hij zet daarom vooral in op behoud van de leden, in plaats van werving. Zo organiseert hij een uitgebreide training voor de zittende leden, om hen te motiveren en hopelijk te behouden. “De moeilijkheid is dat we bij Defensie een werkwijze hebben van soms 3 jaar op functie, en dan weer door. Dat heeft ook gevolgen voor de positie in medezeggenschap. Het is soms net een duiventil van komen en gaan. Zelf ben ik ook periodes niet actief lid geweest, waarna ik later weer betrokken raakte bij een MC. Dat zie ik ook bij anderen: dat het niet altijd goed is te combineren met een functie. Daarom ben ik mij ook bewust van het voorrecht dat ik heb met mijn vrijstelling voor medezeggenschap.”

Als fotograaf op de werkvloer

Als adjudant in zijn laatste functie mag Ernst zich voltijd met medezeggenschap bezighouden tot aan zijn FLO. Vanuit het opleidingspotje van Defensie (16 bis) heeft hij diverse cursussen fotografie gevolgd, van basisfotografie tot dronefotografie. Daar waar mogelijk fotografeert hij voor de sectie Communicatie van OTCO. “De secretaris-generaal (SG) vroeg mij tijdens mijn eerste overleg met de CMC hoe ik als vrijgesteld lid voorkom dat ik de binding met de werkvloer verlies. Door te fotograferen voor OTCO bevind ik mij veel op de werkvloer en hoor ik wat daar speelt. Daarnaast houd ik de binding door mijn zitting in de MC van mijn eenheid.”

Middelen faciliteren voor thuiswerken

De veranderingen die COVID-19 teweegbracht binnen Defensie hadden vanzelfsprekend ook invloed op de medezeggenschap. Volgens Ernst zijn daar ook positieve ontwikkelingen uit ontstaan. “Het digitale overleggen maakt het eenvoudiger om elkaar te spreken. We spreken elkaar nu vaker dan voorheen. In de periode dat COVID-19 op het hoogtepunt lag hadden we wekelijks overleg met de commandant Landstrijdkrachten over wat er speelde binnen de Landmacht. Als MC denk je met de commandant mee over de veranderingen vanuit het perspectief van de werkvloer en oefen je vanuit daar je invloed uit. We hebben het samen voor elkaar gekregen om middelen te faciliteren voor het thuiswerken. En meegedacht over hoe les te geven in een situatie waarop de leeromgeving niet was ingespeeld.”

Bureau medezeggenschap

Ernst is pas sinds kort lid van de CMC. Hij is van mening dat de commissie zich profileert als een serieuze gesprekspartner, waar een ander niet zomaar meer omheen kan. “Dat zie ik aan de mensen die worden uitgenodigd om toelichting over een onderwerp te geven, die bereiden zich goed voor. De feedback vanuit de CMC wordt ook serieus genomen. De commissieleden vullen elkaar goed aan en nemen elkaar mee. Ieder vanuit zijn eigen kennis en ervaring. Ik denk dat er nog een kans ligt bij het bureau Medezeggenschap op Defensieniveau. Dat plan wordt nu uitgewerkt vanuit de CMC en een masterclass waar ik aan deelneem. Bij de Landmacht begint dit bureau inmiddels vorm te krijgen, hopelijk kunnen we dit doortrekken op Defensiebreed niveau.”

Heb je een vraag aan Ernst? Neem contact met hem op door te mailen naar cmc@mindef.nl

Tot voor kort was Kapitein ter Zee Walter Hansen commandant van Zr.Ms. Johan de Witt, nu houdt hij zich als programmamanager bezig met de HR-transitie binnen de Commando Zeestrijdkrachten (CZSK). Ook in een eerdere rol begeleidde hij een groot transitieprogramma binnen de Marine, waar hij toen informeel gesprekspartner was van de Defensieonderdeel Medezeggenschapscommissie (DMC) CZSK. De Centrale Medezeggenschapscommissie vroeg hem wat zijn sleutel tot succes is in een goede samenwerking met medezeggenschap.

Toen Hansen eerste officier werd, oftewel plaatsvervangend directeur van een schip, kwam hij voor het eerst echt in aanraking met medezeggenschap. “Daarvoor wist ik van het bestaan af, maar zei het me niet zoveel. Als eerste officier werd ik verantwoordelijk voor de interne bedrijfsvoering en kwam ik erachter wat de waarde is die medezeggenschap toevoegt. Hoe belangrijk het is om hen aan de voorkant te betrekken. En welke uitdagingen je tegenkomt als hoofd diensteenheid (HDE) in relatie met je medezeggenschap.”

Zoektocht

Het vinden van een juiste samenwerking tussen HDE en medezeggenschapscommissie (MC) beschrijft hij als een zoektocht. “Als je als leidinggevende iets bedenkt op het terrein waar je medezeggenschap ook iets van moet vinden, en je legt dat wat je hebt bedacht pas in de eindfase bij hen neer, dan creëert dat niet de juiste sfeer om gezamenlijk tot het beste product te komen. Vaak kost het proces dan alleen maar meer tijd en is het product van mindere kwaliteit. Daar loop je één of twee keer tegenaan, dan zie je hoe het ook anders kan.” Volgens Hansen is de toegevoegde waarde van medezeggenschap afhankelijk van zowel de HDE als de MC.  “Je werkt als HDE op het moment maar met één MC binnen Defensie, die van je eigen eenheid. Als een MC betrokken en taakvolwassen is, dan draagt dat bij aan een beter gezamenlijk resultaat. Als HDE groei je ook in die samenwerking. Doordat je ziet wat je in potentie gezamenlijk kan leveren, ga je daar meer gebruik van maken.”

Toegevoegde waarde laten zien

In zijn baan als transitiemanager kwam Hansen er met de DMC achter dat er bij diverse eenheden binnen CZSK geen actieve MC is. “Formeel is het de taak van de HDE om te zorgen dat er een medezeggenschap is. Maar je kunt mensen niet dwingen. Men moet bereid zijn er tijd aan te besteden, want het is niet vrijblijvend. Daarbij wordt de maatschappij individualistischer. De georganiseerdheid neemt af en mensen spreken sneller uit wat zij vinden. Ik hoor vaak dat men zich afvraagt of dat moet via een MC, of dat zij ook direct naar hun leidinggevende kunnen. Dat maakt dat je zowel als HDE en als MC de mensen moet laten zien wat de toegevoegde waarde is van medezeggenschap. Reclame maken, laten zien dat ze inspraak hebben en resultaten vieren. Als ik de bemanning toesprak, ook bij het informeel koffiedrinken, benadrukte ik dat ik zaken met de medezeggenschap zou gaan overleggen. Dan weten zij dat ik de MC raadpleeg en die ertoe doet.”

Steeds sneller veranderen

Niet alleen het individualistischer worden van de maatschappij, maar ook andere veranderingen gaan volgens Hansen alleen maar sneller. “Ook Defensie moet daardoor steeds sneller veranderen, wat effect heeft op de bedrijfsvoering. Waar we vroeger dingen deden, omdat we die altijd zo deden, kom je daar nu niet meer mee weg. Als je continu je bedrijfsvoering verandert, dan moet je ook continu je medezeggenschap erbij hebben. Die processen moet je als HDE en MC gezamenlijk oplopen, met respect voor elkaars positie.” Kansen voor de medezeggenschap ziet Hansen in het positioneren aan de voorkant van het proces, als een zelfstandig meedenkend en oplossingsgericht orgaan. “Waarbij ze het organisatiebelang altijd in het achterhoofd hebben. Met als dilemma dat je je vertegenwoordiging en draagvlak onder de bemanning goed geregeld hebt en niet alleen namens jezelf spreekt.”

Kwetsbaarheid tonen

Als programmamanager is Hansen nu geen officiële gesprekspartner van een MC, maar informele gesprekspartner van de DMC. “De formele overleggen zijn met de plaatsvervangend Commandant Zeestrijdkrachten. Als ik de zaken aan de voorkant goed met de DMC heb besproken, dan zouden er geen verrassingen meer mogen zijn in een latere fase. Morgen heb ik een eerste grote sessie met de mensen die betrokken zijn bij de HR-transitie binnen CZSK. Daar zit de DMC direct bij, ik geef hen ook spreektijd.” Hansen is van mening dat je het proces uiteindelijk samen doet. “Ik bedenk ook maar een plan. Daarom doe ik morgen de kick-off, met de hoop dat het plan beter wordt. Het is een vorm van kwetsbaarheid tonen, door als leidinggevende of programmamanager de hulpvraag te stellen en te durven zeggen dat je niet alles weet.” Die kwetsbaarheid ligt volgens Hansen ook bij de MC. “Ook de leden van de medezeggenschap kunnen niet alles weten en niet overal iets van vinden, want daar hebben ze de capaciteit niet voor. Het van beide zijden durven uitspreken van die kwetsbaarheid creëert een sfeer van vertrouwen. En dat maakt uiteindelijk dat de samenwerking en resultaten beter worden.”